Χιλιάδες ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο, καθώς ο πόλεμος που είναι σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει τα Στενά του Ορμούζ σε πρακτικό «πάγωμα» της ναυσιπλοΐας, με αποτέλεσμα πολλά πλοία να μην μπορούν ούτε να περάσουν ούτε να αποπλεύσουν με ασφάλεια
Ο Guardian μίλησε με μέλος πληρώματος σε ένα από τα δεξαμενόπλοια που έχουν ακινητοποιηθεί στην περιοχή. Όπως περιέγραψε, η πιθανότητα να εγκλωβιστούν δεν τους αιφνιδίασε: «Όταν ο (Ντόναλντ) Τραμπ είπε ότι το Ιράν έχει 10 ημέρες για να συμφωνήσει στις προτάσεις του, αλλιώς θα συμβούν άσχημα πράγματα, έκανα τους υπολογισμούς και σκέφτηκα ότι μπορεί να κολλήσουμε εδώ. Και τελικά κολλήσαμε».
Από μία καμπίνα κάτω από το κατάστρωμα, ο ναυτικός περιέγραψε τη στιγμή που το πλήρωμα έβλεπε εκρήξεις να φωτίζουν τον ουρανό την ώρα που φόρτωναν αργό σε βιομηχανικό συγκρότημα στον Κόλπο. Αρχικά τους δόθηκε εντολή να σταματήσουν τη φόρτωση, όμως λίγες ώρες αργότερα τους είπαν να επιστρέψουν και να συνεχίσουν.
«Εκείνη τη στιγμή δεν είχαμε GPS, ούτε επικοινωνίες, και καθόμασταν πάνω σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου», σημείωσε. «Τώρα είμαστε αγκυροβολημένοι ανοιχτά του Ντουμπάι και μοιάζει να είμαστε κολλημένοι εδώ επ’ αόριστον. Είμαστε ανίσχυροι – απλώς περιμένουμε και ελπίζουμε να μη μας χτυπήσει κάτι».
Απειλές, «no-go zone» και ασφάλιστρα που εκτοξεύτηκαν
Μετά το ξέσπασμα του πολέμου το περασμένο Σάββατο, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα «βάλουν φωτιά» σε κάθε δυτικό δεξαμενόπλοιο που θα επιχειρήσει να διασχίσει τα Στενά – ένα κρίσιμο πέρασμα από το οποίο, σύμφωνα με την ίδια πηγή, διέρχεται περίπου το 1/5 του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Υπό κανονικές συνθήκες, περίπου 100 δεξαμενόπλοια περνούν καθημερινά από τη θαλάσσια «αρτηρία». Ωστόσο, η κίνηση έχει μειωθεί δραματικά καθώς η στρατιωτική ένταση αυξάνεται, ενώ το κόστος ασφάλισης έχει εκτοξευτεί ή η κάλυψη έχει αποσυρθεί για ορισμένα δρομολόγια.
Σύμφωνα με τη Lloyd’s List (ναυτιλιακή εταιρεία δεδομένων), περίπου 200 δεξαμενόπλοια που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις έχουν «κολλήσει» στην περιοχή των Στενών, μαζί με εκατοντάδες ακόμη πλοία, αφήνοντας χιλιάδες μέλη πληρωμάτων ουσιαστικά παγιδευμένα σε ζώνη υψηλού κινδύνου.
Ο ναυτικός ανέφερε ότι βρίσκεται στο πλοίο εδώ και τρεις μήνες και επρόκειτο να επιστρέψει στην Ευρώπη αμέσως μετά τη φόρτωση, πριν το πλοίο αποπλεύσει για ανατολική Ασία. Στο δεξαμενόπλοιο βρίσκονται πάνω από 20 ναυτικοί, ανάμεσά τους υπήκοοι Φιλιππίνων και Ινδίας.
«Στέλνουμε μηνύματα κάθε λίγες ώρες στον πλοιοκτήτη για να ενημερώσουμε ότι είμαστε καλά. Πίσω παίρνουμε γενικά μηνύματα για μια “γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης”. Μέχρι εκεί», είπε, προσθέτοντας πως ακόμη και βασικές διευκολύνσεις –όπως περισσότερο ίντερνετ– είναι περιορισμένες, ενώ συχνά η σύνδεση «κόβεται» επειδή το σήμα GPS παρεμβάλλεται στην περιοχή.
Όπως περιέγραψε, η καθημερινότητα συνεχίζεται σχεδόν «παράλογα φυσιολογικά» μέσα σε συνθήκες πολέμου: «Ακούς στρατιωτικά αεροσκάφη, κάποιες φορές βλέπεις εκρήξεις στον ουρανό. Είναι η πιο παράξενη κατάσταση». Κάποιοι πηγαίνουν γυμναστήριο ή βλέπουν ταινίες στην καμπίνα όταν έχουν χρόνο, άλλοι ψαρεύουν το βράδυ – αλλά «για προφανείς λόγους πρέπει να κρατάμε τα φώτα στο ελάχιστο για να μην τραβήξουμε προσοχή».
Νεκροί ναυτικοί και φόβοι για νέο κύμα ακρίβειας
Το παρατεταμένο «μπλοκάρισμα» έχει ήδη ανεβάσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου και, όπως επισημαίνεται, απειλεί να πυροδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού διεθνώς. Όσο περισσότερο παραμένουν κλειστά ή επικίνδυνα τα Στενά, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία – και για τους ναυτικούς που παραμένουν εκτεθειμένοι.
Στο ίδιο ρεπορτάζ γίνεται λόγος για τουλάχιστον έξι πλοία που έχουν δεχθεί επιθέσεις και για δύο ναυτικούς που έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ την Τετάρτη αναφέρθηκε μεγάλη έκρηξη σε δεξαμενόπλοιο κοντά στις ακτές του Κουβέιτ.
Συνδικάτα: «Οι ναυτικοί είναι αθώοι πολίτες»
Ο γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), Στίβεν Κότον, δήλωσε ότι δέχεται «καταιγισμό» ερωτημάτων από μέλη της οργάνωσης. «Οι ναυτικοί είναι πολλές φορές αόρατοι. Είναι πάντα στην πρώτη γραμμή και οι οικονομίες μας δεν επιβιώνουν χωρίς αυτούς. Αλλά ας είμαστε ξεκάθαροι: οι ναυτικοί είναι αθώοι πολίτες», ανέφερε.
Το μεγάλο ερώτημα, όπως σημειώνει, είναι πώς μπορεί να γίνει αντικατάσταση πληρωμάτων ή επαναπατρισμός σε μια περιοχή που πολλοί πλοιοκτήτες χαρακτηρίζουν πλέον «no-go zone». «Δεν μπορείς απλώς να κατέβεις από ένα πλοίο», τόνισε.
Από την πλευρά του, ο Ντέιβιντ Άπλετον, στέλεχος της Nautilus International, επισήμανε ότι το κρίσιμο πρόβλημα δεν είναι μόνο οι προμήθειες, αλλά η ψυχολογική πίεση όταν η κατάσταση παρατείνεται και οι ναυτικοί δεν μπορούν να αντικατασταθούν: «Πολλοί θυμούνται την πανδημία, όταν έμειναν εγκλωβισμένοι για μήνες πάνω στα πλοία».
Ο ναυτικός που μίλησε στον Guardian περιέγραψε ότι το πλοίο διαθέτει τρόφιμα για περίπου 60 ημέρες και μονάδα αφαλάτωσης για νερό, αν και δεν αποκλείεται να χρειαστεί περιορισμός. «Ποιος θα δεχόταν να πάρει τη θέση μου; Πρέπει να είσαι πραγματικά απελπισμένος για δουλειά», είπε. «Η θλιβερή αλήθεια είναι ότι ήδη έχουν πεθάνει μέλη πληρωμάτων επειδή βρέθηκαν στο λάθος μέρος, τη λάθος στιγμή».
