Επίσκεψη στο νησί της Ρω πραγματοποίησε τη Δευτέρα (23/3) ο δήμαρχος Καστελορίζου κ. Νικόλαος Ασβέστης συνοδευόμενος από τον διακεκριμένο γλύπτη κ. Ευάγγελο Τύμπα, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία τοποθέτησης του ανδριάντα της θρυλικής Κυράς της Ρω, Δέσποινας Αχλαδιώτη.
Δήμαρχος και γλύπτης έφθασαν στο νησί της Ρω με πλωτό σκάφος, όπου συνοδευόμενοι από τον διοικητή της φρουράς απέτισαν φόρο τιμής στο κοιμητήριο που αναπαύεται η Κυρά της Ρω.
Στη συνέχεια, έγινε η επιλογή του χώρου όπου θα τοποθετηθεί ο ανδριάντας. Πρόκειται για βράχο, ύψους περίπου 10 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας.
Όπως σημειώνει ο δήμαρχος, «ο γλύπτης κ. Ευάγγελος Τύμπας, με υψηλή καλλιτεχνική ευαισθησία και απόλυτο σεβασμό στην ιστορική αλήθεια, αποτύπωσε τη συγκλονιστική εκείνη στιγμή κατά την οποία η θρυλική Κυρά της Ρω, Δέσποινα Αχλαδιώτη, στεκόταν αγέρωχη σε αυτόν τον βράχο και ύψωνε την ελληνική σημαία στη βραχονησίδα Ρω. Με τον τρόπο αυτό μεταφέρεται ένα διαχρονικό μήνυμα αυταπάρνησης, ευθύνης και εθνικής αξιοπρέπειας.
Για τον λόγο αυτό ο γλύπτης δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα τόσο στο ακριβές σημείο τοποθέτησης όσο και στην οπτική σύγκλιση του έργου, γνωρίζοντας ότι η παράδοση αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται ο πολιτισμός κάθε τόπου.
Το έργο αυτό αποτελεί πρωτοβουλία και φόρο τιμής από τον δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο του Καστελορίζου προς την Κυρά της Ρω, Δέσποινα Αχλαδιώτη, ως ελάχιστη ένδειξη ευγνωμοσύνης για την προσφορά της και ως διαρκή υπενθύμιση του δικού μας χρέους απέναντι στην πατρίδα, τη μνήμη και την εθνική μας ταυτότητα».
Η Κυρά της Ρω (1890-1982), Δέσποινα Αχλαδιώτη, υπήρξε μέλος της Αντίστασης κατά την περίοδο της κατοχής. Επί 40 χρόνια (από το 1943 ως το θάνατό της) ύψωνε την ελληνική σημαία στην ακριτική νησίδα της Ρω κάθε πρωί και την κατέβαζε με τη δύση του ήλιου. Στη Ρω είχε εγκατασταθεί με τον άντρα της και την τυφλή μητέρα της από το 1924.
Ποια ήταν η Κυρά της Ρω, Δέσποινα Αχλαδιώτη
Γεννημένη το 1890 στο τουρκοκρατούμενο, αλλά ανθηρό οικονομικά Καστελόριζο, εγκαταστάθηκε το 1924 στη βραχονησίδα Ρω, όπου μαζί με τον σύζυγό της Κωνσταντίνο ασχολήθηκε με την κτηνοτροφία.
Την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου προσέφερε αξιόλογες υπηρεσίες στις Συμμαχικές Δυνάμεις κατά την ιταλογερμανική κατοχή τής Δωδεκανήσου.
Από το 1943 ύψωνε κάθε πρωί την ελληνική σημαία, την οποία υπέστειλε με τη δύση του ηλίου, συμβάλλοντας στην ανάδειξη των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στη νησίδα αυτή, που βρίσκεται 3 ναυτικά μίλια δυτικά του Καστελορίζου και 3 ναυτικά μίλια από τα μικρασιατικά παράλια.
Για «τον πατριωτισμό της, το θάρρος και την εμμονή στην Ελληνική Ιδέα» τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών με βραβείο κατά την πανηγυρική συνεδρία τού σώματος στις 30 Δεκεμβρίου 1975.
Η Δέσποινα Αχλαδιώτη άφησε την τελευταία της πνοή στο νοσοκομείο της Ρόδου, στις 13 Μαΐου 1982, σε ηλικία 92 ετών. Η κηδεία της έγινε με τιμές στο Καστελόριζο και η σορός της τάφηκε στη Ρω, κάτω από τον ιστό όπου καθημερινά ύψωνε την ελληνική σημαία. Στην κηδεία, που έγινε δημοσία δαπάνη, παρέστη ο τότε υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Αντώνης Δροσογιάννης.
Προς τιμήν της Κυράς της Ρω, τα ΕΛΤΑ εξέδωσαν τον Ιούλιο του 1983 γραμματόσημο με την προσωπογραφία της.
