Σε ριζική αναμόρφωση του τρόπου επιλογής στελεχών ευθύνης στο Δημόσιο προχωρά το Υπουργείο Εσωτερικών, εισάγοντας γραπτές εξετάσεις μέσω ΑΣΕΠ για την ανάδειξη περίπου 29.000 προϊσταμένων σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας διοίκησης.
Την αλλαγή ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, επισημαίνοντας ότι στόχος της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της ουσιαστικής αξιολόγησης δεξιοτήτων, σε αντικατάσταση των μέχρι σήμερα διαδικασιών κρίσεων.
Πώς θα γίνεται η επιλογή
Το νέο μοντέλο προβλέπει τρία βασικά στάδια αξιολόγησης:
-
Γραπτή εξέταση γνώσεων
Αξιολόγηση επιστημονικών, διοικητικών και θεσμικών γνώσεων, προσαρμοσμένων στο αντικείμενο της θέσης. -
Τεστ επαγωγικού συλλογισμού
Έλεγχος αναλυτικής σκέψης, ικανότητας επίλυσης προβλημάτων και διοικητικής κρίσης. -
Δοκιμασία εργασιακών συμπεριφορών (βινιέτες)
Αντιμετώπιση ρεαλιστικών διοικητικών σεναρίων με στόχο την αποτίμηση ηγετικών χαρακτηριστικών και δεξιοτήτων λήψης αποφάσεων.
Η διαδικασία επιλογής θα επαναλαμβάνεται ανά τριετία, εισάγοντας για πρώτη φορά μηχανισμό τακτικής επαναξιολόγησης στελεχών.
Πόσες θέσεις αφορά
Η μεταρρύθμιση καλύπτει το σύνολο των θέσεων ευθύνης στο Δημόσιο:
-
350 Γενικοί Διευθυντές
-
3.500 Διευθυντές
-
περίπου 25.150 Τμηματάρχες
Για τις θέσεις Γενικών Διευθυντών προβλέπεται και δεύτερη, ειδική εξέταση.
Θεσμικό πλαίσιο και εφαρμογή
Το σχετικό νομοσχέδιο έχει ήδη εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο και αναμένεται:
-
Να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση πριν το Πάσχα
-
Να κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση
-
Να εφαρμοστεί σταδιακά, με ηλεκτρονική καταχώριση προσόντων και προϋπηρεσίας
Οι τελικές κρίσεις θα εξακολουθήσουν να πραγματοποιούνται από τα υπηρεσιακά συμβούλια.
Ο ρόλος του ΑΣΕΠ στην αξιολόγηση
Καθοριστική είναι η εμπλοκή του ΑΣΕΠ, όχι μόνο στις εξετάσεις επιλογής προϊσταμένων, αλλά και στην εποπτεία της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων.
Βάσει του Ν. 4940/2022, λειτουργούν τριμελείς επιτροπές εποπτείας στις οποίες:
-
Προεδρεύει σύμβουλος του ΑΣΕΠ
-
Συμμετέχουν εκπρόσωποι του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
Οι επιτροπές ελέγχουν, μεταξύ άλλων, την τεκμηρίωση αξιολογήσεων «υψηλής απόδοσης», περιορίζοντας το φαινόμενο της οριζόντιας βαθμολόγησης.
Τι αλλάζει σε σχέση με το σημερινό καθεστώς
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΑΣΕΠ Θάνο Παπαϊωάννου, το ισχύον σύστημα χαρακτηρίζεται από:
-
Μεγάλη διάρκεια
-
Έμφαση στα τυπικά προσόντα
-
Διοικητική δυσκαμψία
Η μετάβαση σε γραπτές εξετάσεις αξιολογείται θετικά, ωστόσο επισημαίνεται ότι κρίσιμη παράμετρος θα είναι:
-
Ο σωστός προγραμματισμός
-
Η ποιότητα των θεμάτων
-
Η αποφυγή υπερτυποποίησης
-
Η σύνδεση αξιολόγησης με επιμόρφωση
Μια μεταρρύθμιση με υψηλό διακύβευμα
Η εισαγωγή γραπτών εξετάσεων για χιλιάδες θέσεις ευθύνης συνιστά σημαντική τομή στη λειτουργία του Δημοσίου. Το αν θα αποτελέσει ουσιαστικό βήμα προς μια πιο επαγγελματική και αποτελεσματική διοίκηση θα κριθεί, όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές, στην εφαρμογή και όχι στη νομοθέτηση
